SAMA işlem izleme gereklilikleri ve sistem özellikleri karşılığı

SAMA'nın Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesi Rehberi'nin (18318/486 sayılı genelge, Kasım 2019) 7. bölümü, işlem ve faaliyetlerin izlenmesini düzenler. Aşağıda: neyi şart koştuğu, bunun bir izleme sistemi için anlamı ve Marqib'in pilot sürümünün hangi kısımları karşıladığı.

Gözden geçirildi 29 Eylül 2026 · Eğitim amaçlı içeriktir, hukuki tavsiye değildir.

Hukuki dayanak

Bölüm 7, Aklamayla Mücadele Kanunu'nun 13. maddesine ve Terör Suçları ve Finansmanıyla Mücadele Kanunu'nun 69. maddesine dayanır. Her ikisi de finansal kuruluşun işlemleri, belgeleri ve verileri müşteri hakkında bildikleriyle karşılaştırarak sürekli izlemesini, olağan dışı işlemlere ve yüksek aklama ve terör finansmanı riskine özellikle dikkat etmesini ister.

Marqib henüz Suudi Arabistan'da kullanımda değil; Krallık için goAML bildirimi yol haritasında. Bu sayfa, izleme süreçlerini SAMA metnine göre değerlendiren kuruluşlar içindir.

Gereklilik gereklilik

SAMA'nın şartı	Sistemin yapması gereken	Marqib'de
Risk değerlendirmesine dayanan, belgelenmiş ve üst yönetim düzeyinde onaylanmış izleme tedbirleri (7.1).	Kayıtlı kurallar ve eşikler, onay izi ile birlikte.	Eşik değişiklikleri önerilir, geriye dönük test edilir ve ikinci bir MLRO tarafından onaylanır; her onay denetim kaydındadır.
Risk bazlı izleme: yüksek riskli müşterilerde güçlendirilmiş, düşük riskli müşterilerde basitleştirilmiş; ancak hiçbir müşteri izlemenin dışında kalmaz (7.2, 7.3).	Müşteri riski, kural kapsamını ve kuyruk sırasını belirler.	Statik ve dinamik faktörlerden oluşan müşteri risk puanı, kuyruğu sıralamak için kullanılır. Pilot sürümde yeni.
Olağan dışı işlem, örüntü ve faaliyetleri işlem anında veya öncesinde tespit eden araçlar ve yeterli personel (7.4a).	Her ürüne uygun tespit zamanlaması; gereken yerde işlem öncesi kontroller.	Gece gözetimi gün sonu verisi üzerinde çalışır. Para yatırma ve çekme işlemlerinde gerçek zamanlı karar API'si, işlem gerçekleşmeden önce gerekçesiyle birlikte izin, inceleme ya da bloke kararı döner. Alım satım işlemleri gerçekleşmeden önce kontrol edilmez: 7.4(a)'nın gerektirdiği yerlerde işlem öncesi kontrollerle birlikte kullanın.
Kuruluşun risklerine ve güncel yöntemlere uygun, güncel tutulan göstergeler ve örüntüler (7.4b, 7.9).	Kuruluşun genişletebileceği bir tipoloji kütüphanesi ve her kuralın hangi tipolojiyi kapsadığının kaydı.	Altı deterministik tipoloji kuralı, yaptırım taraması ve bir kapsam matrisi; kod gerektirmeyen oluşturucuyla hazırlanan ve uyum görevlisinin onayladığı kuruluşa özel kurallar.
Manuel izleme tek başına yeterli olmadığından, ana sistemlerle entegre ve müşteri risk sınıflamasına bağlı elektronik sistemler (7.5).	Ana sistemlerden beslenen, kuruluşun tüm verisi üzerinde otomatik izleme.	İşlem platformu, CRM ve ödeme sistemlerinden gün sonu dosyalarını okur; her vaka müşterinin risk bandını taşır.
İzleme araçlarının periyodik olarak test edilmesi ve sonuçların belgelenmesi (7.6).	Sonuçları saklanan, tekrarlanabilir testler.	Eşik üstü ve eşik altı karşılaştırmalı kural geriye dönük testleri; test ettikleri eşik sürümüyle birlikte saklanır.
İlişki sona erene kadar sürekli izleme; müşteri bilgilerinin ve risk kategorisinin sonuçlara göre güncellenmesi (7.7).	İzleme sonuçları müşteri riskine geri beslenir.	Risk puanının dinamik kısmı vakaları, STR'ları, beyan edilen işlem hacmine karşı gerçekleşen hacmi ve bağlantılı müşterileri kullanır.
Eğitimli personel; yalnızca sistemlere dayanmamak (7.8).	Eğitimli bir gözden geçirenin karar verdiği vaka dosyaları.	Her vaka adı belirli bir gözden geçirene gider; gerekçe kodlarıyla dört göz (maker-checker) onayı; onay olmadan hiçbir bildirim gönderilmez.
Aklama veya terör finansmanı amacıyla hedef alınabilecek kilit pozisyonların belirlenmesi ve bu pozisyondakilerin izlenmesi (7.10).	Hassas rollerdeki personelin izlenmesi.	Kapsam dışı: Marqib'in verisinin dışında kalan bir iç kontrol.

7.6. paragraf, araçların “periodically (Once a year a maximum)” test edilmesini söyler. Bunu en az yılda bir kez olarak okuyoruz; bu yorumu SAMA metnine göre veya danışmanınızla teyit edin.

Dil modelleri

Bölüm 7 dil modellerinden söz etmez. Marqib'de tespit kural bazlı ve deterministiktir; taslak yazımı açıksa model yalnızca kanıt satırlarından metin yazar ve tanımlayıcılar önce tokenize edilir.

Kaynaklar

Sorular

SAMA gerçek zamanlı izleme şart koşuyor mu?

7.4(a) paragrafı, olağan dışı işlemleri işlem anında veya öncesinde tespit eden, belirlenen risklerle orantılı araçlar ister. Bunun her ürüne ne ölçüde uygulanacağı kuruluşun risk değerlendirmesinden çıkar. Gece çalışan izleme tek başına her ürün için bu şartı karşılamayabilir.

Manuel izleme kabul edilir mi?

Tek başına hayır. 7.5. paragraf, manuel izlemenin tek başına yeterli olmadığını söyler ve kuruluşun riskiyle orantılı etkin elektronik sistemler ister.